قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٣٨٥
اقسام عقد به اعتبار استقلال و عدم آن
١- عقد اصلى: عقدى است كه داراى وجودى مستقل است و بطلان يا انتفاء عقد اصلى، مستلزم بطلان يا انتفاء عقد تبعى خواهد بود.
٢- عقد تبعى: عقدى است كه مستقل نبوده، بلكه تابع عقد ديگر كه آن عقد اصلى است، مىباشد.
اقسام عقد به اعتبار تمليك يا تعهد
١- عقد تمليكى: عبارت از عقدى است كه به وسيلۀ آن انتقال ملكيّت حاصل مىشود يعنى مورد معامله از ملكيت يك طرف خارج شده و در ملكيت طرف ديگر داخل مىشود.
٢- عقد عهدى: عبارت از عقدى است كه نتيجۀ مستقيم آن تكليف قانونى طرفين يا يك طرف عقد است مثلا عقد بيع به اين معنى يك عقد عهدى است زيرا بايع را قانونا مكلّف به تسليم مبيع و مشترى را مكلّف به تسليم ثمن مىسازد. [١]
اقسام عقد به اعتبار لزوم و جواز
١- عقد لازم: «عقد لازم عقدى است كه هيچ يك از طرفين معامله حق فسخ آن را نداشته باشند، مگر در موارد معينه». ١ از جمله موارد معينه آن جايى است كه به
[١] . همان.
[٢] ١. قانون مدنى، ١٨٥.