قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤٤٥
و لعلّ المراد من كتاب اللّه ما كتب اللّه على عباده من أحكام الدين و أن بيّنه على لسان نبيّه. [١]
دليل قائلين به قول اول
اين گروه دليل كه براى نظر خويش اقامه مىكنند، همان لزوم اتباع از ظهور لفظ است و مىگويند لفظ كتاب ظهور در همان قرآن مجيد دارد.
دليل قائلين به قول دوم
روايت بريره است كه در آنجا نقل شده كه پيامبر اكرم (ص) ولايت تابع بر مملوك را باطل دانست و فرمود:
«الولاء لمن أعتق» بعد فرمودهاند كه چه شده گروهى از افراد شروطى را در عقد مىكنند كه در كتاب نيست. حال، اگر منظور از كتاب قرآن بود؛ بايد فرمايش پيامبر (ص) در قرآن مىبود در حالى كه در قرآن لفظ الولاء لمن أعتق نيست. [٢]
اشكال بر دليل اول
١- اين اشكال كه از طرف قائلين به نظريۀ اول مطرح شده عبارت از خدشه بر روايت بريره است. آنها گفتهاند استدلال بر روايت وارده در مورد بريره براى توضيح نظر دوم صحيح نيست به جهت اينكه مضمون روايت اين است كه شرط ولاء براى بايع در قرآن نيست و اين درست و صحيح است و اگر گفته شود مراد و مستفاد از
[١] . سيد محمد بن على موسوى عاملى، همان، ج ٣،ص ٢٠٤.
[٢] . شيخ مرتضى انصارى، همان.