قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤٩٢
هم نكرده بود، سؤال كردم: امام فرمود: «بين آن دو ميراثى نيست چه شرط ميراث بكنند يا اينكه شرط نكنند». در اين روايت به طور كلى ميراث در عقد منقطع مردود دانسته شده خواه شرط ارث بكند يا شرط ارث نكند.
اقوال در مورد ميراث در عقد منقطع
همان گونه كه قبلا اشاره شد اقوال فقها در مورد ميراث در عقد موقت متفاوت بوده و هر يك از فقها بر اساس يكى از روايات به يكى از اين اقوال چهارگانه معتقد شده و بدان نظر دادهاند.
١- توارث مطلقا: قائلين به اين قول معتقدند كه در عقد موقت چه شرط بكنند چه نكنند طرفين از همديگر ارث مىبرند. اما اين حقير تا آنجايى كه مطالعه كردم كسى را موافق با اين نظر نيافتم.
٢- عدم توارث مطلقا: عدهاى از فقها معتقدند كه چه شرط توارث بكنند و چه شرطى صورت نگيرد در هر دو صورت طرفين از همديگر ارث نمىبرند. دليلشان روايتى است كه در اين زمينه وارد شده، كه از جملۀ آنان روايت كلينى از امام صادق (ع) كه فرمود: ليس بينهما ميراث اشترط ام لم يشترط. و يا روايت ديگرى است از كلينى كه در آنجا امام فرمودند: ليس بينهما ميراث.
٣- ثبوت توارث در صورتى كه در متن عقد شرط شده باشد.
٤- ثبوت ارث در صورتى كه طرفين شرط عدم ارث نكنند.
در واقع اين اقوال را مىتوان از لابهلاى روايات متفاوتى كه دربارۀ ميراث عقد منقطع وارد شده به دست آورد. لكن قول بيشتر فقها مبتنى بر نظر سوم است؛ يعنى تا