قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤٧٠
آنگاه مرحوم محقق (ره) در مورد نظر شهيد اول در دروس مىفرمايد كه كلام شهيد در دروس اقتضاى آن دارد كه تابعيت با اختلاف صيغه تغيير نمىكند، سپس مىفرمايد: اين نظر صحيحتر است. [١] در قانون مدنى شرط را باطل دانسته و عقودى كه شامل شروط مجهولى باشند را نيز باطل مىداند. چنانچه آورده است شروط مفصلۀ ذيل باطل و موجب بطلان عقد است.
١- شرط خلاف مقتضاى عقد؛
٢- شرط مجهولى كه جهل به آن موجب جهل به عوضين شود. [٢]
معاملاتى كه جهل و غرر ضررى به صحت آن نمىرساند
معاملاتى كه مبنا و اساس آن بر جهالت بنا شده مثل عقد صلح از جملۀ معاملاتى است كه جهالت و عدم علم ضررى به درستى آن نمىرساند و همچنين معاملۀ محاباتى كه بناء در آن بر سهلانگارى و محابات قرار گرفته، در اين نوع معاملات نيز جهالت و عدم علم موجب بطلان معامله نمىشود براى آنكه فرض آن است كه بنا در صلح مصالحه و تسليم بر رضايت بر يك امر مجهول و غير معلوم است و در محابات هم بنا را بر آساننگرى گذاشتهاند. لذا جهالت به أصل معامله ضررى نمىرساند چه برسد به اينكه شرط معامله باعث آسيب گردد. [٣]
[١] . همان.
[٢] . قانون مدنى، مادۀ ٢٣٣.
[٣] . سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى، همان، ج ٣،ص ٢٤٥.