قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤٥٧
رسول اكرم (ص) است. لذا مفاد اين نوع روايات مثل مفاد رواياتى است كه دلالت بر بطلان مخالفت با كتاب خدا مىكند.
استدلال صحيح بر روايات فوق
مىتوان روايات را به گونۀ ديگرى استدلال نمود و آن اينكه گفته شود منظور از سنّت، سنّت به معناى اصطلاحى آن نيست بلكه منظور از سنّت، سنّت به معناى لغوى آن است؛ يعنى حكم خدا و شريعت الهى به طور مطلق و هر چه كه در كتاب بوده يا نبوده و از زبان رسول گرامى اكرم (ص) نقل شده معنى كنيم. در اين صورت اين اشكال پيش نمىآيد. [١]
مشكل اساسى در شرط مخالف با كتاب و سنّت
صحت شرط عدم مخالفت شرط با كتاب و سنّت، مورد اتفاق همۀ فقهاست لكن در تحقيق مصاديق و تطبيق آن بر موارد، گاهى ميان فقها اختلاف نظر پديد مىآيد چرا كه مواردى در فقه هست كه تشخيص مخالفت و عدم مخالفت آنها با كتاب و سنّت مشكل بوده و از اين رو، نسبت به صحت و فساد آنها در نظريات فقها اختلاف پديدار شده است. لذا براى پى بردن به مخالفت و عدم مخالفت شرط با كتاب بايد به دنبال ضابطهاى مشخص بود. در اين مورد محقق نائينى (ره) ضابطه را بدين گونه بيان نمودهاند: آنچه كه شرط به آن تعلق مىيابد يا از احكام وضعى است و يا از احكام
[١] . امام خمينى، همان، ص ١٥٥- ١٥٦.