قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤٤
اجاره به تمليك منفعت معلوم به عوض معلوم شناخته شده است براى رفع غرر كه در ابواب معاملات نهى شده است.
در مسالك در بيان اين شرط آمده است: پيامبر (ص) از غرر به طور مطلق نهى كرده است. [١] محقق (ره) نيز در شرايع بيان كردهاند: اجرت در آنچه كيلى و وزنى است به وزن و كيل معلوم باشد، براى اينكه غرر منتفى گردد و عدهاى گفتهاند مشاهده كافى است و اين نيكوست. [٢]
صورت بهتر عدم ورود دليل بر لزوم شناخت اجرت است در آنچه كيلى و وزنى است و با بيع قياس مىشود. دليلى از پيامبر (ص) آوردهاند كه از غرر به طور مطلق نهى كرده است كه در مسالك نيز آورده شده است و در تذكره از پيامبر (ص) روايت كرده است كه فرمودند: كسى كه اجيرى را اجاره مىكند اجرتش را مىداند. [٣]
و اين دو- يعنى علم به اجرت و رفع غرر- در آنچه با كيل و وزن به دست مىآيد كيل و وزن است و در آنچه با مشاهده حاصل مىشود، مشاهده است.
درست اين است كه گفته شود در عرف عقلا غرر در آنچه كيلى و وزنى است به وسيلۀ كيل و وزن برطرف مىشود. در نتيجه، منفعت مملوكه به وسيله اجاره كه بدون كيل و وزن است معاملۀ غررى مىباشد و مبنايى بر بطلان معامله غررى است و معامله باطل مىباشد و هرگاه شكى در صحت اجاره بدون آنها حاصل شود
[١] . شهيد ثانى، مسالك الافهام، ج ١، ص ٢٥٥.
[٢] . محقق حلّى، همان، ج ٢، ص ١٨٠.
[٣] . شهيد ثانى، همان، ج ٥، ص ١٧٨، ١٧٩؛ علامه حلّى، تذكرة الفقهاء، ج ٢،ص ٢٩١.