عقد در لغت به معناى بستن، بافتن، گره زدن و محكم كردن است. [١] لذا عقد البيع و اليمين اى احكمه، شدّه، اكده [٢] يعنى معامله و قسم را محكم كرد، مؤكد نمود.

معناى اصطلاحى‌

حضرت امام رضا (ع) در تعريف عقد دو معنى را بيان فرموده آنگاه يكى از آن دو معنى را بهتر و مناسبتر دانستند. ايشان در معناى عقد فرمودند:

و العقود (إما) جمع العقد و هو الرابط الخاص فى الحبل استعير، للعقود الاعتبارية بدعوى انه فى تبادل الاضافتين اللتين يتخيّل انها كالحبل، يحصل عقده كالعقدة فى الحبل فحينئذ تختص العقود بما فيها التبادل بنحو كالبيع و الصلح ...

او بدعوى كون نفس الايجاب و القبول و ربطهما فى الاعتبار بمنزلة ربط الحبل و العقدة الحاصلة فيه فيدخل فيه جميع أنواع العقود ...

و (أما) جمع العقد بكسر العين، و هو القلادة، استعير لمطلق ما لزم إتيانه (بدعوى) انه كقلادة فى عنقه تلزمه حينما كان فيدخل فيه‌

[١] . لوييس معلوف يسوعى، المنجد، ص ٥٤٢.
[٢] . جبران مسعود، الرائد، چاپ اول، بيروت: دار العلم ملايين، ١٩٦٤، ص ٣٢٤.