قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٣٦٩
صحيحۀ حلبى: عن ابى عبد اللّه (ع): اگر از قبله منحرف شود به طور التفات فاحش و در نماز است، نماز را بايد اعاده كند ولى اگر تشهد را گفته است لا تعيد و اين هم شبيه همان مطالب بالاست.
روايت غالب بن عثمان از حضرت صادق (ع): كسى كه نماز مىخواند و تشهد مىگويد و سلام نمىدهد و خوابش مىبرد، تشهد اگر تشهد اول باشد يعد ينام و بعد يادش مىآيد در اينجا حضرت مىفرمايد، نمازش درست است و مىفرمايد اگر خون دماغ شوى، بينىات را بشوى و بعد سلام را بده؛ اما از اين روايت اصحاب اعراض كردهاند و بعضى حمل بر تقيه نمودهاند و روايات معارض دارند كه سلام مخرج است كه مورد عمل اصحاب است و بايد به اينها عمل شود. لكن در مجموع اين روايات بر اصل لا تعاد چيز تازهاى نياورده است.
پس اگر مصلّى سلام را فراموش كرد و متذكر شد كه اگر قبل از فعل منافى باشد و قبل از سكوت ماحى صلات، قاعدۀ محل جارى مىشود يعنى سلام را بياورد و خارج شود.
و اگر تذكر بعد از فعل منافى باشد، چه منافى سكوت ماحى صلات باشد يا منافى نقض طهارت، بطلان صلات مستند به فعل منافى است نه به ترك تسليم تا توسط قاعدۀ لا تعاد بتوانيم نمازش را درست كنيم. پس چون احدث بالصلاة و چون سكوت ماحى صلات آورده است نمازش باطل است. لذا قاعدۀ لا تعاد در عقد مستثنى منه جارى نمىشود. حالا اگر اجزائى را اضافه كنيم، روايات داريم كه «من زاد فى صلاته فعليه الاعاده»، قاعدۀ لا تعاد تخصيص مىخورد كه اگر زياده جزء عقد مستثنى باشد، قاعدۀ لا تعاد جارى و نمازش باطل است ولى اگر زياده جزء مستثنى منه