قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٣٦٨
منافى در صلات است. اما رواياتى در اين باب هست كه به نظر مىرسد نسيان سلام مىتواند موجب صحت صلات باشد از جمله:
صحيحۀ زراره عن ابى جعفر (ع): «سأله عن الرجل يصلّى ثمّ يجلس فيحدث قبل أن يسلّم قال (ع): تمّت صلاته» قبل از سلام وقوع حدث مبطل صلات نيست و اين آيا به واسطۀ قاعدۀ لا تعاد است يا تعبد خاصى است كه چند احتمال دارد:
١- حدث قبل از سلام مبطل صلات نيست كه اين بر خلاف ضرورت فقه است.
براى اينكه طهارت شرط صلات است. ٢- سلام مخرج نيست؛ يعنى بعد از اينكه «السلام علينا و على عباد اللّه الصالحين»، حدث حاصل شده است و قبل از «السلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته» باشد، اشكالى پيش نمىآيد. ٣- قبل از اينكه از نماز خارج شود، محدث است و تمّت صلاته يعنى آيا شارع مقدس از طهارت دست برداشته كه اين مشكل است. لذا روايت را بايد حمل بر معناى دوم كنيم.
روايت حسن بن جهم (از نظر سند تعريفى ندارد) از موسى بن جعفر (ع): كسى نماز ظهر را مىخواند و بعد از ركعت چهارم مىنشيند و حدث صادر مىشود، حضرت مىفرمايد: اگر «اشهد أن لا اله الا اللّه و أشهد ان محمدا عبده و رسوله» گفته باشد، نمازش را اعاده نكند و قبل از تشهد اعاده كند، ملاكش مسألۀ تشهد است.
يعنى رواياتى كه سلام را مخرج مىداند معارض اين مطلب است و عمل اصحاب طبق روايات مخرجيّت سلام است و عامّه به اين روايت عمل كردهاند پس بايد اعراض شود.