قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٣٦٢
الكتاب را تمام كرد و وارد جزء بعدى شده، متذكر شده كه نسيانا وظيفهاش اجهار بود كه اخفات كرده يا برعكس.
در اينجا بايد چه كار كرد؟ ما طبق دو مبنا صحبت مىكنيم: ١- جهر در صلات جهريه از شرايط صحت قرائت است نه از شرايط صلات بلكه از شرايط خود فاتحة الكتاب است و اخفات در صلوات اخفاتيه از شرايط خود قرائت است نه از شرايط صلات، نتيجتا قرائتى كه در صلات جهريه امتثال شود، ذات قرائت جزء نيست بلكه ذات قرائت مقيد به جهريه و يا اخفاتيه است؛ يعنى قرائت را بياوريد و بدون آن شرط در واقع جزء را نياورده است. چرا كه جزء عبارت است از مجموع قيد و مقيد و از ذات قرائت «مع كونها اخفاتيه او اجهاريه» و اين جزء است.
اگر نسيانا اخفات در موضع اجهار و يا برعكس كنيم، عين همان مطالبى كه در نسيان قرائت گفتيم در اينجا دربارۀ خود قرائت مىآيد. چرا كه ذات خود قرائت مأمور به و جزء نيست بلكه قرائت مقيد به «كونها جهرية او اخفاتيه»، است پس من آن جزء را نياوردهام، اينجا همان مطالبى را كه دربارۀ نسيان فاتحة الكتاب گفتيم دوباره مىگوييم كه قاعدۀ محل جارى مىشود تا سر حدّ جايى كه داخل در ركن بعدى شويم و هنگام دخول در ركوع ديگر قابل جبران نيست بلكه قاعدۀ لا تعاد نسبت به عقد مستثنى منه جارى مىشود، اما اگر هنوز به ركن بعدى وارد نشده باشيم، آن قرائت مشروط به شرط را مجددا بايد امتثال كنيم و جاى قاعدۀ محل است نه قاعدۀ لا تعاد.