جواب: عرض مى‌كنيم روايات هم در اين زمينه ناظر به بناى عقلا است زيرا روايات در مقام تتميم كشف بوده كه كاشفيت ناقصه را در حكم كاشفيت تامه به حساب آورد و اساسا قاعدۀ فراغ همان اصالة الصحة در فعل نفس است و اصالة الصحة در فعل غير است و بعضى از فقها تعبير مى‌كنند به اينكه قاعدۀ فراغ، اصل صحت در فعل نفس مى‌باشد و قاعدۀ تجاوز نيز همين‌گونه است و لذا هر دو به ملاك واحد خواهند بود و بناى عقلا اين است كه درست انجام شده است. بنا بر اين به نظر مى‌رسد بين روايات و بناى عقلا تفاوتى وجود نداشته بلكه به هر دو اعتبار، اماره و طريق خواهند بود.

در مركبات شرعيه آيا محل عادى به محل شرعى ملحق مى‌گردد يا خير؟ در مركباتى كه شارع مقدس براى اجزاء آن محل تعيين كرده باشد و در يك واجب ارتباطى كه همۀ اجزاء آن با يكديگر مرتبط مى‌باشند، محل شرعى هر كدام از اجزاء تعيين شده است و به حيثى كه اجزاء بايد در محل خودشان آورده شود و امر قانونگذار با پديد آمدن چنين غرضى، حاصل مى‌شود. پس آن محل تعيين شده وقتى از محل شرعى مورد تعيين قانونگذار خارج شود، گفته مى‌شود كه از محل تجاوز شده و داخل در محل ديگرى مى‌شود. مثلا زمانى گفته مى‌شود از ركوع تجاوز شده كه محل شرعى ركوع پشت سر گذاشته شود و داخل در محل سجدتين گردد. پس اگر شارع مقدس محلى براى مركبات اعتبارى در واجبات ارتباطى تعيين كند، در آن صورت تجاوز از محل وقتى خواهد بود كه انسان از محلى كه مورد نظر شارع مقدس باشد، تجاوز كند. فقها در اينجا مسئله‌اى را مطرح مى‌كنند كه آيا محل عادى به محل شرعى ملحق مى‌شود يا نه؟ جواب داده مى‌شود كه محل عادى مورد‌