قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٢٣٨
معنا و مفهوم معاونت از ديدگاه حقوق جزا
معاونت از ديدگاه حقوق جزا از دو نظر مورد توجه قرار مىگيرد: يكى مفهوم و معناى «موسع» و ديگر مفهوم و معناى «مضيق».
معاونت در مفهوم موسع: شامل هر گونه مداخله و مشاركت در ارتكاب جرم و از آن جمله شامل اصطلاح خاص و حقوقى معاونت در جرم مىباشد.
معاونت در اين مفهوم اطلاق داشته و شامل تمام افرادى مىگردد كه به نحوى از انحا اعم از مباشرت، شركت و معاونت سهمى در تحقق جرم دارند؛ در حالى كه در معناى مضيق معاونت، نوع خاص و معينى از همكارى در ارتكاب جرم است، به طورى كه مجرم اساسا و رأسا هيچگونه مداخلهاى در عمليات اجرايى سازندۀ جرم نداشته و نقش او، فرعى و تبعى بوده و تنها در پيرامون جرم محدود و مشخص به امورى چون تهيۀ مقدمات جرم و تشويق و ترغيب ... مىپردازد و مراد ما از معاونت در جرم مفهوم مضيق آن است. [١] معاونت در جرم يعنى تحريك عامل اصلى جرم و يا كمك در تهيۀ مقدمات يا در لواحق جرم يا علم و تسهيل در اجراى آن و به طور كلى كمك عالمانه به مباشر جرم از طرف غير مباشر. [٢]
معاونت يعنى فاعل مجرم را به راههاى مختلف جرم يارى رساند و معاون با تهيه مقدمات باعث حصول و نيز تسهيل جرم مىشود. معاونت ممكن است قبل از حصول نتيجه باشد؛ مانند اينكه معاون با ارشاد، مجرم را در حصول نتيجۀ مجرمانه يارى رساند و گاهى نيز معاونت همزمان با وقوع جرم است كه در اين حالت معاون، مجرم
[١] . مرادى، شركت و معاونت در جرم، ص ١١٩.
[٢] . جعفرى لنگرودى، ترمينولوژى حقوق، ص ٦٦٩.