قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٢٣١

همان تجاوز از حدود الهى است كه خداوند آن را براى بندگان خود در شرع مورد نكوهش قرار داده است. [١]‌

در آيۀ «وَ لٰا تَعٰاوَنُوا ...» عدوان عطف به اثم شده است كه عطف خاص بر عام است. عدوان، دشمنى و ظلم را گويند كه عطف به گناه شده و اثم هم گناه كبيره و هم گناه صغيره را شامل مى‌شود. عدوان يعنى ظلم و تعدى كه از مصاديق گناه است. [٢] «خلق را هر چه بتوانند از خير و سعادت بازمى‌دارند و به ظلم و بدكارى مى‌كوشند» [٣]؛ «هر كس كتمان شهادت كند البته به دل گنهكار است» [٤]؛ «بسيارى از آنها را بنگرى كه به گناه و ستمكارى و خوردن حرام مى‌شتابند، بسيار بدكارى را پيشۀ خود نمودند» [٥]. پس اثم از عدوان است و زير مجموعۀ آن است. [٦]‌

معناى لغوى جرم‌

جرم از مادۀ «جرم» بر وزن «ضرب» است؛ به معناى «تعدى كردن و گناه و معصيت» است. معناى ديگر آن «قطع كردن» بوده و دليل اين معنا اين است كه جرم سبب قطع عمل واجب الوصول مى‌شود. بنا بر اين گناهكاران را مجرم گويند؛ زيرا عمل صالح را قطع مى‌كنند. [٧]‌