قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٢٢٦
معناى لغوى و فقهى معاونت
در لغت «معاونت» يا «اعانت» از ريشۀ «عون» است كه اسم و مصدر مىباشد به معناى «پشتيبانى كردن»، «يارى كردن»، «مساعدت كردن»؛ همچنان كه مىگويند: أعان، يعنى يارى و كمك بر امرى كرد. [١] أعان اعانة على الشيء: او را بر آن چيز كمك كرد و يارى داد (اجوف واوى).
عانة: بخشش كردن از روى ميل. كمك مالى كه دولت به برخى از مؤسسات مىكند تا رواج و رونق آنها را در برابر رواج بازارهاى خارجى حفظ كند. [٢] جمع مفرد و مثنى كلمۀ «عون» يكى است و جمع مكسر آن «أعوان» مىباشد و اسمهاى هم خانوادۀ آن عبارتند از معانه، معونه، معون و اسم جمع آن «عون» است. [٣]
كلمۀ معاونت از باب مفاعله بوده و «معين» و «معان» اسم فاعل آن است كه به معناى «يار»، «ياور» و «كمككننده» هستند. [٤] اعانت در لغت به معناى مساعدت است، مثلا مىگويند او را يارى داد. در اينجا يارى كردن بر گناهى است كه از مباشر سر مىزند. «لا» لاى ناهيه است كه دلالت بر حرمت دارد نه كراهت. [٥]
اما درباره معناى فقهى، شيخ انصارى (قدس سرّه) فرمودهاند: «ان الاعانة هو فعل بعض مقدمات فعل الغير بقصد حصوله تحقق منه لا مطلقا.»
[١] . ابن منظور، لسان العرب، ج ٩، ص ٢٣٢.
[٢] . خليل جر، فرهنگ لاروس، ج ١، ص ٢٣١.
[٣] . شرتونى لبنانى، اقرب الموارد، ج ٢، ص ٨٥.
[٤] . صفىپور، منتهى الارب فى لغة العرب، ج ٣،ص ٢٨٩.
[٥] . سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى، قواعد الفقهيه، ج ١،ص ٣٠٤.