قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ١٣٥
اگر كسى چهارپايى را براى سوارى يا حمل اجاره كرد و آن را از مالكش گرفت و تحت يدش براى استفاده سوارى يا حمل قرار گرفت، آب و علف دادن به چهارپا بر او واجب مىشود و اگر كوتاهى كند ضامن است.
محقق در شرايع [١] چنين فتوا داده است و توضيح مطلب اين است كه يك بار در وجوب آب و علف دادن به چهارپا صحبت مىكنيم از باب حفظ مال ديگرى كه نزدش امانت است و بار ديگر از باب ضمان صحبت مىكنيم، زيرا مالك حيوان براى هزينهاى كه مستأجر براى چهارپا صرف مىكند ضامن است.
اول مىگوييم: وجوب آب و علف دادن به خاطر حفظ مال ديگرى از تلف است. به اعتبار اينكه بناى عقلا بر اين است كه مستأجر كه چهارپاى مستأجره را قبض مىكند و تحت يدش داخل مىكند اگر به آن آب و علف ندهد و حيوان از گرسنگى يا تشنگى تلف شود نزد عرف مستأجر سبب تلف چهارپا است و تعدى و تفريط از جانب مستأجر است. پس در صورت آب و علف ندادن به حيوان اگر حيوان تلف شود ضامن مىباشد و آن مانند آنچه در باب لقطه حيوان صراحت دارد مىباشد كه با پيدا كردن حيوان نفقه بر يابنده لازم مىشود و رجوع وى به مالكش براى عوض هرگاه انفاقش به قصد گرفتن عوض باشد جايز است.
هرگاه چهارپا تحت يد مالك نباشد در واقع از يد مالك خارج مىشود بلكه استفاده مستأجر براى سوارى يا حمل، تحت يد مالكش مىباشد همانطور كه حالت و متعارف بين كارواندارها در بعضى كشورهاست، پس بر مستأجر قطعا واجب
[١] . محقق حلّى، همان، ج ٢، ص ١٨٧.