دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٩٧ - تحليلى در باره بركنارى قيس بن سعد

تحليلى در باره بركنارى قيس بن سعد

امام على ٧ در نخستين روزهاى خلافت خود، قيس بن سعد بن عباده را كه سياستمدارى كارآزموده، دقيق و زيرك بود حاكم مصر كرد و به آن جا فرستاد.

امام ٧ تصميم داشت كه سپاهى را براى پشتيبانى و حمايت او به مصرْ اعزام كند؛ ولى قيس، تنها تعدادى انگشت‌شمار (كم‌تر از هفت نفر) را با خود برد و به امام ٧ گفت: تو بيش از من به اين سپاهيان احتياج دارى.

او قدرت را در مصر به آسانى در دست گرفت وبر آن مسلّط شد؛ زيرا محمّد بن ابى حُذَيفه، پيش از رسيدن قيس بن سعد به مصر، عبد اللّه بن سعد بن ابى سَرْح و ياران و همراهان او را كه نمايندگان عثمان بودند اخراج كرده بود.

سياست قيس در مصر، راه آمدن با مخالفان بود. او با اين روش توانست سيطره خود را بگسترد و هواخواهان عثمان را آرام كرده، از شورش آنها جلوگيرى كند؛ امّا اين سياست، ادامه نيافت وپس از مدّتى كه بى گمان كم‌تر از يك سال بود، امام على ٧ قيس بن سعد را از حكومت مصر، بركنار كرد و او را فراخواند و به جاى او محمّد بن ابى بكر را بر آن ديار گمارد.

محمّد، جوانى شجاع بود؛ ولى توان سياسى قيس بن سعد را نداشت.

اين عزل و نصب، مورد خدشه و پرسش بسيارى قرار گرفته است؛ بويژه آن كه در