دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧٩ - ٦٤ عبيد الله بن عباس

صِفّين و نهروان، شركت داشت.

شرح‌حال‌نگاران و رجاليان، او را از آغازگران تأليف در فرهنگ اسلامى دانسته و از برخى آثار او ياد كرده‌اند، از جمله كتاب‌هاى: قضايا أميرالمؤمنين و تسمية من شهد مع أمير المؤمنين ٧ الجمل و صفّين و النهروان من الصحابة رضى اللّه عنهم.[١] كتاب اخير، نشان هوشمندى عبيد اللّه و درك استوار وى از وقايع و بيان كننده توجّه وى به ثبت و ضبط حوادث است.

برادر او (على بن ابى رافع) نيز كاتب امام على ٧ بوده است.

٦٤

عبيد اللّه بن عبّاس‌

عبيد اللّه، برادر عبد اللّه بن عبّاس، پسر عموى پيامبر ٦ و على ٧ است كه در زمان پيامبر خدا به دنيا آمده است. گفته مى‌شود كه او در خُردسالى از پيامبر خدا حديث شنيده و آن را حفظ كرده و گزارش كرده است. او به سخاوت، شُهره بود.

على ٧ او را به حكومت يمن برگماشت. عبيد اللّه در يورش بُسْر بن ارطات به يمن، فرار كرد و بُسر به دو كودك خُردسال او دست يافت و آن دو را بكشت. عبيد

[١] گفتنى است كه استاد محمّد رضا حسينى جلالى، اين كتاب ابن ابى رافع را بازسازى و منتشر كرده است( ر. ك: حوزه، ش ٣٨، تراثنا، ش ١٥).