دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٤١ - ٧٤ عمرو بن حمق خزاعى

او در نبردهاى على ٧ بِشْكوه و سختكوش و استوار، شركت كرد. اين همراهى، آن اندازه ارجمند بود كه على ٧ به او فرمود: «اى كاش در ميان پيروان من، صد تن چُونان تو مى‌بود!».

بارى! عمرو، رهيافته و ژرف‌نگر بود و بصيرتش بدان‌گونه بود كه خود را فانى در على ٧ مى‌دانست و هوشمندانه و مؤمنانه مى‌گفت: چون تو فرمان دهى، ما را رأيى نخواهد بود.

عمرو، يار همگام و همراه حُجْر بن عَدى و هم‌فرياد او عليه ستم بنى‌اميّه بود[١] و بدين سان، معاويه آهنگ قتل او كرد و در سال ٥٠ هجرى پس از آن كه همسر ارجمندش را براى دست يافتن به او زندانى كرده بودند توسط عمّال معاويه به شهادت رسيد.

پس از به شهادت رساندن عمرو، سر وى را به سوى معاويه گسيل داشتند و اين، اوّلين سَرى بود كه در اسلام از ديارى به ديارى ديگر فرستاده شد.

ابا عبد اللّه الحسين ٧ در نامه پرشِكوه و كوبنده‌اش به معاويه، از آن بزرگوار با عنوان «بنده صالح خدا» و «سختكوش در عبادتْ» ياد نمود و معاويه را به خاطر قتل او نكوهش كرد.

[١] در الاستيعاب: ج ٣ ص ٢٥٨ ش ١٩٣١ و اسد الغابة: ج ٤ ص ٢٠٦ ش ٣٩١٢ آمده است:« حجر بن عدى را يارى داد».