دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥ - ٢ ابو ايوب انصارى
پيشتازان به سوى ولايت و راست قامتان در حراست از حقّ خلافت بود كه هرگز از اين موضع، روى برنتافت. وى را در زمره دوازده نفرى شمردهاند كه پس از پيامبر خدا در مسجد به پا خاستند و از حقّ على ٧ به صراحتْ دفاع كردند.
ابو ايّوب، همگامى و همراهى با على ٧ را هرگز از دست نَهِشت و در تمام نبردهاى مولا عليه فتنهانگيزان شركت جُست. او در جنگ نهروان، فرماندهى سواره نظام را بر عهده داشت و پرچم امان، در دست او بود. على ٧ او را بر حكومت مدينه گماشت؛ امّا او پس از هجوم بُسْر بن ارطات، تاب نياورد و فرار كرد.
در واپسين سال خلافت، امام ٧ او را به فرماندهى گروهى ده هزار نفرى برگماشت تا همراه سپاه امام حسين ٧ و قيس بن سعد، براى نبرد با معاويه عازم شام شوند؛ ليكن با شهادت على ٧ لشكر از هم پاشيد و مأموريت به انجامنرسيد.
ابو ايّوب از صحابيانى است كه احاديث فراوانى نقل كرده و در فضايل على ٧ نيز بسيار روايت كرده است. او از جمله راويان حديث «غدير» و حديث «ثقلين»[١]
[١] نيز، ر. ك: اهل بيت : در قرآن و حديث: بخش سوم: ويژگىهاى اهل بيت :/ فصل يكم/ همتاى قرآن/ كاوشى پيرامون حديث ثقلين/ سند حديث الثقلين.