دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٩ - ١١ احنف بن قيس

امام ٧ ابو هيثم را به همراه عمّار بن ياسر، بر بيت المال گمارد كه نشانى است از سلامت نفس او.

على ٧ در اوج تنهايى و در تنگناى سستى همراهانش، آن گاه كه با سوز و گداز، ياران استوار گامِ از دست رفته‌اش را ياد كرده است، از مالك بن تَيّهان نيز نام برده و بر نبودش تأسف خورده است.

مورّخان در زمان درگذشت ابو هيثم، يكْ‌داستان نيستند؛ امّا از سخنانى كه على ٧ ايراد نموده و از نبود او، عمّار و خزيمة بن ثابت ذو الشهادتين با سوز ياد كرده و فرموده است: «كجايند برادران من كه بر راه [صحيح‌] رفتند و با حق گذشتند؟ كجاست عمّار؟ و كجاست ابن تيّهان؟ و كجاست ذو الشهادتين؟ و كجايند برادران همانند ايشان كه پيمان مرگ بستند و سرهايشان را براى فاجران فرستادند؟»، روشن مى‌شود كه وى در صفّين به شهادت رسيده است.[١] ابن ابى الحديد و علّامه محمّد تقى شوشترى بر اين نظر، تصريح كرده‌اند.

١١ احنف بن قيس‌

احنَف بن قَيس بن معاويه، همان ابو بحر تميمى سعدى است. احنف، لقب اوست، از آن رو كه انگشت شست پاهايش به سوى يكديگر بود. نام وى‌

[١] در اسد الغابة: ج ٥ ص ١٣ ش ٤٥٧٢ والكامل في التاريخ: ج ٢ ص ٤٠٩، آمده است:« و گفته شده است كه اندكى پس از آن زيست».