دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧١ - ٦٠ عبد الله بن هاشم بن عتبة بن ابى وقاص

٦٠

عبد اللّه بن هاشم بن عُتبة بن ابى وقّاص‌

عبد اللّه، فرزند قهرمان سترگ صحنه نبرد و عابد پيراسته‌دلِ سپاه على ٧ هاشم بن عتبه (معروف به «هاشمِ مِرقال») است.[١] او پس از پدر، پرچم نبرد را برافراشت و در مقابل سپاه معاويه، خطبه‌اى شورانگيز در وصف پدر خويش ايراد كرد و جايگاه والاى على ٧ را تبيين نمود و چهره معاويه را برنمود و آن گاه بر دشمن، يورش برد.

پس از شهادت امير مؤمنان، او را به اسارت، نزد معاويه بردند. او با شكوه و استوار در برابر بدگويى‌هاى عمرو بن عاص، سخن گفت و وى را رسوا ساخت. اين گفتگو، نشانى است از بُرنا دلى، نيرومندى و شجاعت شگفت آن يار ارجمند على ٧. او مدّتى را هم در زندان معاويه به سر برد.

٦٥٣٦. وقعة صفّين به نقل از عمرو بن شَمِر: چون ماجراى صِفّينْ پايان يافت و [امام‌] حسن ٧ كار [خلافت‌] را به معاويه وا نهاد و هيئت‌هاى نمايندگى نزد معاويه مى‌رفتند، عبد اللّه بن هاشم را به اسارت، نزد او گسيل داشتند. هنگامى كه بدان جا رسيد و او را برابر معاويه قرار دادند، عمرو بن عاص كه حاضر بود، گفت: اى امير مؤمنان! اين با نازْ رونده، پسر آن تند رونده (مِرقال) است، بفرماييد! دلى پُر كينه دارد و فريفته و فتنه‌زده است. [بدان‌] كه چوبْ دستِ ستبر، از شاخه كوچك پديد مى‌آيد و مار از مار زاده مى‌شود و سزاى بدى، بدى‌اى همچون آن است.

[١] شرح حال هاشم بن عُتبه مِرقال، پس از اين خواهد آمد.