دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٤٥ - ٤٠ زيد بن صوحان

او به روزگار پيامبر خدا اسلام آورده و از ياران پيامبر ٦ شمرده شده و به حضور پيامبر ٦ نيز رسيده است.

پيامبر ٦ از او به نيكى ياد مى‌كرد و مى‌فرمود:

هر كس دوست دارد مردى را ببيند كه يكى از اعضايش پيش‌تر از او به سوى بهشت مى‌رود، به زيد بن صُوحان بنگرد.[١]

اين سخن والاى پيامبر خدا كه فضيلتى بزرگ براى زيد بود، در جنگ جَلولاء،[٢] مصداق يافت.

زيد، زبانى حقگو و افشاگر داشت. چنين بود كه عثمان، وجودش را در مدينه برنتابيد و او را به شام، تبعيد كرد و چون انقلابيانْ حركت اعتراض‌آميز خود (عليه عثمان) را در مدينه شكل دادند، زيد بدانها پيوست.

او در جنگ جمل، شركت كرد و خود از شهادتش خبر داد. عايشه با نامه‌اى از

[١] در الطبقات الكبرى: ج ٦ ص ١٢٣ آمده است:« دستش در راه خدا قطع مى‌شود. سپس خداوند، بقيه پيكرش را به بخش اوّلش ملحق مى‌كند».

[٢] جَلَولا، يكى از آوردگاه‌هاى مسلمانان و ايرانيان در سال شانزدهم هجرى است. اين ناحيه در هفت فرسخى خانقين و در مسير راه قديمى بغداد به خراسان بوده است( ر. ك: معجم البلدان: ج ٢ ص ١٥٦).