منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨٧
پيامبر اخلاص ورزند وفساد ايجاد نكنند چنانكه جمله (إِذا نَصحوا للّه ورسوله) كاملاً اين مطلب را روشن مى كندـ استثنا شده اند ولى تعداد كسانى كه جهاد بر آنها مشروع يا لازم نيست بيش از اينهاست. از آنجا كه بيان تمام اين دسته ها مورد لزوم نبوده در اين سوره فقط به ذكر گروههاى ياد شده اكتفا شده است چنانكه مى فرمايد:
(وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللّهَ وَ رَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ).[١]
«جمعى از باديه نشينهاى معذور آمدند تا به آنها اذن داده شود( در جهاد شركت نكنند) ولى كسانى كه به خدا ورسول او دروغ گفته بودند در خانه هاى خود نشستند. وبه زودى عذاب دردناكى به افرادى از آنها كه كافر شده اند خواهد رسيد».
(لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرضى وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا للّهِ وَ رَسُولِهِ ما عَلَى الْمُحْسِنينَ مِنْ سَبِيل وَ اللّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ) .[٢]
«بر افراد ضعيف، مريض وبى بضاعت(در ترك جهاد) اشكالى نيست به شرط اينكه نسبت به خدا ورسول او اخلاص ورزند(در اين صورت آنها نيكوكارند) وبر نيكوكاران ايرادى نيست خدا آمرزنده ورحيم است».
(وَلا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَأَعْيُنُهُمْ تَفيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلاّ يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ).[٣]
«وهمچنين بر افرادى كه پيش تو آمدند تا مركبى در اختيار آنها بگذارى. تو گفتى مركبى كه شما را بر آن سوار كنم ندارم وآنها از غم اينكه وسيله اى براى آنها نبود كه در راه خدا صرف كنند با چشم اشگبار از پيش تو برگشتند (ايرادى نيست)».
[١] سوره توبه، آيه ٩٠.
[٢] سوره توبه، آيه٩١.
[٣] سوره توبه، آيه٩٢.