كارهاى محير العقول جانداران از قبيل تقسيم كار، انتخاب وظيفه، ساختن عضو مفقود وآشنايى به كليه نيازمنديهاى زندگى را نمى توان از راه تعقّل وتفكّر توجيه نمود زيرا بديهى است كه حيوان، فاقد دستگاه تفكر وتعقل است; همچنانكه نمى توان آنها را معلول نظم داخلى وارگانيزم وجود خارجى جانداران دانست زيرا تركيب خواص فيزيكى وشيميايى يك موجود براى انجام امور ابتكارى وابداعى مانند تقسيم كار، انتخاب وظيفه، تجديد ساختمان عضو مفقود، وانطباق با محيط، كافى نمى باشد.

يك ماشين حساب ممكن است آنچنان منظم ساخته شود، كه اعمال جمع وتفريق وضرب وتقسيم را دقيقاً انجام دهد امّا هرگز ماشين حساب قادر به ابداع وابتكار قاعده رياضى نيست،يك ماشين ترجمه مى تواند دقيقاً سخنان يا نوشته يك نفر را ترجمه كند ولى هرگز نظم دقيق آن ماشين قادر به تصحيح اشتباه گوينده نمى باشد.

چون در زندگى حيوانات كارهاى ابداعى وابتكارى بى سابقه ديده مى شود جز اين كه آنها را معلول الهام از جهان بالا بدانيم توجيه ديگرى ندارد قرآن مجيد نام اينگونه الهام را وحى نهاده است.[١]

٢ـ روشن بينى وتله پاتى

دانشمندان مى گويند در نهاد انسان استعداد مرموزى وجود دارد كه به مدد آن مى تواند افكار ديگران را بخواند و از حوادثى كه در نقاط دور دست رخ مى دهد با نيروى مافوق حس، آگاهى پيدا مى كند مبادله افكار واحساسات از راه دور به واسطه حس مخصوص كاملاً يك امر عملى است هرچند از طريق وسايل فنى نوين از قبيل

[١] سوره نحل، آيه ٦٨، مشروح اين بحث را مى توانيد در كتاب «راه خداشناسى» تأليف نگارنده، ص ٢٤٥ـ ٢٦٢ بخوانيد.