منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٧
پاسخ: بزرگ ترين دستاويز مخالفان عصمت نسبت به رسول گرامى (صلى الله عليه وآله) همين آيه است كه خدا در آن از مغفرت «ذنب» پيامبر خبر مى دهد آن هم، اعم از ذنب متقدّم ومتأخّر آنجا كه مى فرمايد:
(إِنّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً* لِيَغْفِرَ لَكَ اللّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقيماً* وَ يَنْصُرَكَ اللّهُ نَصْراً عَزيزاً)(فتح/١ـ٣).
«ما پيروزى آشكارى را نصيب تو كرديم، تا خدا گناهان متقدم ومتأخر تو را بيامرزد، ونعمت خود را در باره تو تمام سازد، وتو را به راه راست هدايت نمايد وتو را با نصرت قدرتمندى كمك كند».
ولى اگر در مجموع آيات سه گانه دقّت كافى به عمل آيد، روشن مى شود كه مقصود چيز ديگرى است وبه ذنب شرعى ـ كه كتاب وسنت آن را ذنب مى داند وبراى آن كيفر تعيين مى نمايد ـ ارتباطى ندارد وبراى توضيح اين قسمت نكاتى را يادآور مى شويم وتوجه به اين نكات هدف آيه را روشن مى سازد.
١ـ مقصود از فتح چيست؟
در باره اين فتح در ميان مفسّران سه احتمال وجود دارد:
١ـ فتح مكه. ٢ـ فتح خيبر. ٣ـ صلح حديبيه.
دو احتمال نخست با سياق آيات سازگار نيست زيرا متون آيات سوره ـ چنانكه بعداً خواهيم گفت ـ ناظر به صلح حديبيه مى باشد.
به خاطر وجود چنين دشوارى در اين دو احتمال، برخى بر آن شدند كه بگويند آيه به معنى گزارش از تحقّق پيروزى در گذشته نيست، بلكه مقصود گزارش از تقدير وقضاى الهى است كه در آينده چنين فتحى انجام خواهد گرفت ومعناى «إنّا فَتَحْنا»، «إنّا قضينا الفتح» است يعنى چنين پيروزى وفتحى را مقدّر ساختيم.
مشكلى كه در احتمال سوم وجود دارد اين است كه آيه از «فتح» وپيروزى