سرزمين مكه كه در آن خانه توحيد به نام «كعبه» قرار دارد از روز نخست متعلّق به يكتاپرستان بوده است و هدف از بناى آن اين است كه موحدان جهان سالى يك بار در آن نقطه گرد آيند، وبا قهرمان توحيد، ابراهيم(عليه السلام) در پيروى از اصل توحيد تجديد بيعت كنند.

اين محيط، تا مدّتى محيط يكتاپرستان بود، ولى از صد و اندى پيش از بعثت پيامبر(صلى الله عليه وآله)، انديشه بت پرستى از طريق بت پرستان «شام» به آنجا راه يافت، وسرانجام خانه توحيد به خانه شرك، تبديل گرديد، وكوشش پيامبر پس از استقرار در مدينه اين بود كه اين دژ بزرگ بت پرستان عرب جزيره را بگشايد وكعبه را از لوث بتان بى ربط وبى معنى پاك سازد، تا از اين طريق به شرك وبت پرستى در منطقه خاتمه بخشد.

پس از انعقاد صلح ميان قريش وپيامبر(صلى الله عليه وآله)، به فكر كسى نمى رسيد كه مسلمانان به اين زودى بر اين دژ مسلّط گردند، زيرا در قرارداد صلح حديبيه، طرفين پذيرفته بودند كه تا ده سال، نبرد بر ضدّ يكديگر را ترك كنند، ولى پس از رجوع از «حديبيه» وحى الهى به مسلمانان دو فتح وپيروزى را نويد داد و اين دو عبارتند از:

١ـ فتح قريب: پيروزى نزديك.

٢ـ فتح مبين: پيروزى روشن.

مقصود از پيروزى نزديك، فتح قلاع خيبر بود كه در ماه جمادى الاولى سال هفتم هجرت انجام گرفت[١] ودر نتيجه امنيّت مدينه از جهت شمال تضمين گرديد، ويهودان خيبر خلع سلاح شدند، وچون فاصله آن با صلح حديبيه بسيار كم وناچيز بود، از اين جهت قرآن آن را «فتح قريب» ناميد آنجا كه فرمود:(وَأَثابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً):«در نزديكى "صلح حديبيه "پيروزى نزديكى قرار دارد».[٢]

[١] طبقات ابن سعد، ج٢، ص ٧٧.
[٢] سوره فتح، آيه هاى ١٨ و٢٧.