منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٥٣
است براى كسانى كه از مخالفت خدا بترسند».
٥ـ علم و آگاهى گسترده
پيامبر گرامى(صلى الله عليه وآله) داناترين وآگاهترين انسانى است كه گام بر پهنه گيتى نهاده است وقرآن علم و آگاهى او را چنين توصيف مى فرمايد:
(وَ أَنْزَلَ اللّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكانَ فَضْلُ اللّهِ عَلَيْكَ عَظيماً) (نساء/١١٣).
«كتاب وحكمت را بر تو فرو فرستاد وآنچه را كه نمى دانستى به تو آموخت، و كرم خدا در باره تو بزرگ است».
دقّت در جمله هاى سه گانه اين آيه، ما را به وسعت علم او هدايت مى كند:
١ـ (وَ أَنْزَل اللّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ) «خداوند كتاب و حكمت را بر تو فرو فرستاد»، مقصود از كتاب قرآن و منظور از حكمت، دانشهاى استوار است كه در هر دوره زندگى، سعادت آفرين مى باشد ونمونه هايى از آن در گفتار لقمان حكيم آمده است ولى هرگز منحصر به آن نوع دستورها نيست، بلكه از آن گسترده تر است.
٢ـ (وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ) :«آنچه را كه نمى دانستى، به تو آموخت»، علم و آگاهى اى كه در اين جمله آمده است، به حكم قانون «تغاير معطوف و معطوف عليه» غير از كتاب و حكمت است كه در جمله پيش وارد شده است ودر پايه عظمت آن همين بس كه در جمله سوّم آن را چنين توصيف مى نمايد:
٣ـ (وَ كانَ فَضْلُ اللّهِ عَلَيْكَ عَظيماً) :«كرم و لطف خدا كه علم و آگاهى تو يكى از شاخه هاى آن است، بزرگ است»، هيچ كرامتى بالاتر از علم و دانايى نيست وتوصيف كَرَم به عظمت، به گونه اى مشعر و گواه بر عظمت علم اوست. علمى كه خدا او را عظيم توصيف مى كند، تكليف آن روشن است.
آدم (عليه السلام) نخستين پيامبر الهى است كه به حكم آيه (وَ عََلَّمَ آدَمَ الأَسْماءَ كُلَّها)