منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٣٠
«آلبرت اينيشتين» (١٨٧٩ ـ ١٩٥٥م)، با بسيارى از فلاسفه وعرفا هم آهنگ گشته وبسان برخى از دانشمندان اسلامى كه الهام را كليد معارف مى دانند، وى الهام را عامل پر ارج در اكتشافات علمى مى داند.
در سال ١٩٣١ م دو دانشمند شيميدان امريكايى به نام «يلات» و«پيكر» پرسش نامه اى براى تحقيق در باره اهميت الهام در كشف وحلّ مشكلات علمى، ميان گروهى از دانشمندان شيمى پخش كردند ونتايج بسيار ارزنده آن را منتشر كردند.
يكى از دانشمندان ، مورد سؤال را اين طور پاسخ داده است:«در باره حلّ مسئله اى كار وفكر مى كردم ولى در اثر اشكالات وابهامات فراوان آن، تصميم گرفتم كه ديگر به كلى آن كار وتمام افكار مربوط به آن را كنار بگذارم، فرداى آن روز در حالى كه سخت مشغول كارى ديگر بودم يك باره فكرى ناگهانى مانند جهش برق، در خاطرم خطور كرد و آن همان حلّ مسئله اى بود كه مرا به كلى مأيوس كرده بود!».
نظير اين گزارش از هانرى يوانكاره (١٩١٢ـ ١٨٥٤م) رياضيدان نامى فرانسه وبسيارى ديگر از دانشمندان طبيعى، رياضى وفيزيك نقل شده است.
جالب توجه اين است كه بسيارى از الهام هاى علمى كه سبب كشف واقعيتى پر ارج شده است نه تنها با اشتغال وتمركز فكرى دانشمندان در زمان فعاليتشان ارتباط نداشته است، بلكه حتى با رشته تخصصى آنان نيز داراى رابطه نزديك نبوده است شاهد گوياى اين مطلب اين است كه مثلاً لوئى پاستور (١٨٢٢ـ ١٨٩٥م) با اينكه متخصص در علم شيمى بوده، بيشتر اكتشافات وخدمات ارزنده او به جامعه بشريّت، در زمينه علم زيست شناسى وپزشكى بوده است!.
نظريّه الكسيس كارل در مورد الهام
از ميان دانشمندان معاصر آقاى «الكسيس كارل» از جمله افرادى است كه