مى بخشد يا خود حركتى مى كند كه از توانايى ديگران بيرون است اين سخن را انكار مكن زيرا براى اين كار يك سلسله اسباب، وجود دارد كه اگر تو نيز از آن راه وارد شوى به همان مقصد مى رسى.

باز مى گويد:تجربه وآزمايش به روشنى ثابت كرده است كه انسان در موقع خواب مى تواند با جهان خارج تماس بگيرد واطلاعاتى كسب كند، اكنون چه مانعى دارد كه انسان در موقع بيدارى داراى چنين قدرتى باشد وتجربه وآزمايش نيز اين حقيقت را ثابت كند.[١]

***

٢ـ شيخ شهاب الدين سهروردى كه در فلسفه الهى ورياضات نفسانىِ عملى، كم نظير بود در باره آگاهى انسان از غيب، چنين مى گويد:

«هروقت شواغل حواس ظاهرى كاهش يافت در اين وقت، نفس انسان از دست قواى طبيعى، رهايى جسته وبر يك سلسله امور غيبى تسلّط مى يابد» سپس مى گويد:

«اگر انسان هاى كامل مانند پيامبران واوليا از غيب خبر مى دهند، به خاطر نوشته هايى است كه مى بينند ويا امواج ويا صداهاى دل انگيز وهولناكى است كه مى شنوند ويا صورت هايى است كه مشاهده مى كنند وبا آنان سخن مى گويند، وسپس از غيب خبر مى دهند».[٢]

***

٣ـ صدر المتألهين در تعاليق خود بر «حكمت اشراق» امكان آگاهى از غيب

[١] اشارات، ج٣، ص ٣٩٧، ٣٩٩، ٤٠٧ و٣١٤.
[٢] حكمت اشراق، ، مقاله پنجم.