منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٤٩
مى دهد و از بديها باز مى دارد، پاكيزه ها را به آنها حلال وپليديها را بر آنان تحريم مى كند ، بارهاى سنگين (تكاليف شاق) وزنجيرهايى را كه بر آنها بود بر مى دارد، آنها كه به او ايمان آورده اند و او را گرامى داشته اند ويارى نموده اند و از نورى كه به او نازل شده پيروى كرده اند آنان رستگارانند».
خداوند در اين آيه پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله)را با صفات «دهگانه [١] كه بخش اعظم از دلائل نبوت وگواه صدق ادعاى او را تشكيل مى دهد توصيف مى كند، ويادآور مى شود كه او صفاتى به شرح ياد شده در زير دارد:
١ـ رسول ٢ـ نبى ٣ـ اُمّى ٤ـ نشانه هاى او در تورات وانجيل نوشته شده ٥ـ به نيكيها فرمان مى دهد.٦ـ از بديها باز مى دارد. ٧ـ پاكيزه ها را حلال مى شمرد. ٨ـپليديها را تحريم مى كند.٩ـ بارهاى سنگين را برمى دارد.١٠ـ زنجيرها را مى شكند.
اين اوصاف دهگانه، جز دو وصف نخست، همگى دلائل صحّت نبوّت او به شمار مى روند ودر هيچ يك از آيات قرآن، گواههاى حقانيت او، يكجا بسان اين آيه مورد بحث، وارد نشده است. كه گويى آيه مى خواهد جهانيان را با براهين ادعاى او آشنا سازد وبگويد كه دلائل نبوت او اين است كه:
١ـ او يك فرد امّى ودرس نخوانده است وبا اين حال كتابى آورده است كه جهانيان را ياراى مقابله با آن نيست و احدى در عظمت تعاليم وكتاب او شك وترديد ندارد و از نظر محاسبات عقلى محال است انسان درس نخوانده وپرورش يافته در محيط جهل ونادانى، از نزد خود ـ بدون استمداد از غيب ـ خلاّق يك چنين تعاليم و پديد آورنده يك چنين كتاب با عظمتى باشد.
٢ـ صفات و خصوصيّات و نبوّت او در كتابهاى تورات و انجيل كه هم اكنون
[١] رازى در تفسير خود مفاتيح الغيب، ج٤، ص ٣٠٩، صفات موجود در آيه را به نه تا مى رساند و در حالى كه اگر «اصر» و «اغلال» را دو چيز مختلف بشماريم، تعداد آن به ده تا مى رسد.