احتمال دارد كه آيه از اطلاق ومفاد گسترده اى برخوردار باشد وهمه نوع علايق حتى تجارى وسياسى با كافران ممنوع باشد، چيزى كه هست، اطلاق آيه با آيه هاى هشتم ونهم كه كافران را به دو گروه تقسيم مى كند، مقيد مى گردد به اين معنى، منع از طرح دوستى به هر نوعى وشكلى، مربوط به كافران محارب باشد نه «ذمى» و «مهادن» چنانكه آيه هاى هشت ونه به تفصيل در اين مورد سخن مى گويند.

در آيه دوّم به عواقب وخيم چنين دوستى اشاره مى كند ومى فرمايد:

(إِنْ يَثْقَفُوكُمْ يَكُونُوا لَكُمْ أَعْداءً وَيَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَ أَلْسِنَتَكُمْ بِالسُّوءِ وَ وَدوُّا لَوْ تَكْفُرُونَ).[١]

«اگر بر شما دست يابند چهره دشمنى خود را نشان مى دهند وبه سوى جان ومال وعرض شما دست دراز مى كنند وتا شما را از آيين يكتاپرستى بازنگردانند دست برنمى دارند».

توگويى دو آيه نخست اين سوره هشدارى بود بر ملّت اسپانيا كه بدبختانه بر اثر ناديده گرفتن فرمان خدا، همه عزّت خود را از دست دادند و دود آن نخست به چشمشان وبعد به چشم همه ملّت اسلام رفت.

خلاصه رابطه دوستى وپيوند مودّت ومهرورزى در گرو يك نوع وحدت فكرى واعتقادى است به گونه اى كه اگر طرف فاقد اين پيوند باشد نمى تواند مورد علاقه ومهر قرار گيرد هرچند فرزند خود انسان باشد، چنانكه مى فرمايد:

(لَنْ تَنْفَعَكُمْ أَرْحامُكُمْ وَلا أَوْلادُكُمْ): «بستگان وفرزندان شما به حال شما سودى ندارند».

[١] سوره ممتحنه، آيه ٢.