اصولاً يك فرد منافق كه با مسائل معنوى سروكار ندارد براى او زندگى مادى مطرح است آنجا كه احساس خطر كند ويا راه جهاد دور وخسته كننده باشد، به عناوينى از شركت سرباز مى زند ولى در مسافرتهاى نزديك توأم با منافع وغنايم، اشتياق به شركت پيدا مى كند، چنانكه در سوره توبه آنان را چنين توصيف مى كند:

(لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لاتَّبَعُوكَ وَ لكِن بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَ سَيَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَ اللّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ).[١]

«اگر غنايمى نزديك وسفر نزديك وآسانى باشد، به خاطر «غنايم» شركت مى كنند ولى چون راه (تبوك) براى آنان دور وپرمشقت بود، سرباز زدند وبه زودى سوگند مى خورند كه اگر توانايى داشتيم بيرون مى آمديم، وشركت مى كرديم آنان با اين دروغ خود را هلاك مى كنند خدا مى داند كه آنها دروغگو هستند».

منافقان آزمند

منافقان طمّاع وآزمند وقتى فهميدند كه در سفرهاى آينده كه راه نزديك وهموار است وآسيب وصدمه اى در كمين نيست، غنايمى وافر نصيب مسلمانان خواهد شد، به حضور پيامبر رسيدند اجازه خواستند كه در سفرهاى آينده افتخار شركت در جهاد در راه خدا را داشته باشند پيامبر (صلى الله عليه وآله) در پاسخ آنان منتظر وحى الهى بود كه فرود آمد.

از مفاد آيه اى كه در اين مورد نازل شده، استفاده مى شود كه آنان در ميان مسلمانان شركت خود را در جهاد آينده مطرح مى كردند وسرانجام مى افزودند كه

[١] سوره توبه،آيه ٤٣.