منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٢
«أرسلته كرّاراً غير فرّار» او را به فرماندهى برگزيدم، زيرا او فرماندهى حملهور است وهرگز پشت به دشمن نمى كند.
تخصيص اين گفتار به على (عليه السلام) حاكى است كه فرماندهان قبلى، نه تنها شكست خورده بودند، بلكه بر خلاف اصول نظامى اسلام، عقب نشينى آنها توأم با هزيمت بوده است.
رمز پيروزى امير مؤمنان(عليه السلام) در اين نبرد
رمز پيروزى على (عليه السلام) را مى توان در سه مطلب خلاصه كرد:
١ـ دشمن را از حركت خود آگاه نساخت، زيرا مسير حركت خود را عوض كرد تا حركت وى به وسيله اعراب بيابانگرد وقبائل مجاور به دشمن نرسد.
٢ـ او كاملاً به يك اصل مهم نظامى، يعنى اصل «استتار» عمل نمود، شبها راه مى رفت وروزها در نقطه اى پنهان مى گرديد، وبه استراحت مى پرداخت، هنوز به دهانه دره نرسيده بود، كه به همه سربازان دستور استراحت داد، از طرفى براى اينكه دشمن از ورود آنها به نزديكى دره آگاه نشود، مقرر فرمود كه سربازان اسلام دهان اسبان خود را ببندند، كه شيهه آنها دشمن را بيدار وآگاه نسازد.
سپيده دم، على (عليه السلام) نماز صبح را با ياران خود خواند وسربازان را از پشت كوه تا بالاى آن، و از آنجا به داخل دره حركت داد سپاهيان نيرومند اسلام، به فرماندهى افسرى دلاور وشجاع، برق آسا به دشمن خواب آلود حمله برده، گروهى را دستگير كردند ودسته اى نيز پا به فرار گذاردند.
٣ـ دلاورى وشجاعت بى نظير فرماندهى همانند اميرمؤمنان (عليه السلام) هفت تن از دلاوران دشمن را دستگير كرد، كه ديگر دشمن در خود توان مقاومت نديد، با ترك غنايم زياد پا به فرار گذارند.[١]
[١] تفسير فرات، ص ٢٢٦ـ ٢٢٢ و مجمع البيان، ج١٠، ص ٥٢٨.