عوامل مليّت ساز ميان جامعه شناسان امورى است مانند خون وزبان وآب وخاك، اين عوامل مى تواند، انسان ها را به هم پيوند دهد. و همه را به صورت ملّت واحدى در آورد هرچند از نظر عقيده وافكار ميان آنان اتّحاد وهم آهنگى نباشد.

از نظر قرآن عامل مليّت ساز ، يك چيز است وبس و آن وحدت عقيده است .وزير بناى مليّت جز اين چيز ديگرى نيست وتا چنين زيربنايى در ميان ملّتى وجود نداشته باشد عوامل ديگر نمى تواند در ميان بافت هاى متضاد، وحدت ويگانگى پديد آورد وبه اصطلاح ملّت واحدى بسازد.

درست است كه در جهان امروز روى عناصرى از خون وزبان وآب وخاك تكيه مى كنند وگروه هايى را زير يكى از اين چيزها به هم پيوند مى دهند. آيا اين وحدت يك نوع وحدت صورى وبسان نوار نازكى نيست كه دور گروه سركش وعصيانگر كشيده شده باشد كه با يك خيزش آن را پاره مى كنند وچيزى نمى گذرد كه به علّت اختلاف عقيده در دل يك ملّت انشعاب هايى را پديد مى آورد وبه صورت گروه هايى از چپ و راست و وسط در مى آيند؟

آنچه مى تواند تمام طبقات اجتماعى را به صورت يك ملّت واحدى در آورد همان وحدت عقيده وايمان است كه به راستى به افراد وحدت ويگانگى مى بخشد، وهمه آنان را در مسير واحدى وتحقق يك آرمان قرار مى دهد، از اين جهت قرآن بر خلاف اعلاميه حقوق بشر تنها افراد با ايمان را برادران يكديگر مى داند نه همه انسان ها را .

٧ـ در آيه يازدهم وهمچنين در آيه پنجم پس از موضوع توبه، سخن از نماز وزكات به ميان آورده است ومى فرمايد كه مشركان علاوه بر توبه، اين دو ركن را بايد بپا دارند.

خوارج ومعتزله معتقدند عمل جزء ايمان است وشخص مؤمن كسى است كه