«آيا شما تصوّر مى كنيد كه خداوند شماها را به حال خود واگذار خواهد نمود، ومجاهد را از غير مجاهد باز نخواهد شناخت. و گروهى را كه جز خدا وپيامبر ومؤمنان رازدارى اتّخاذ نكرده اند، از گروهى كه نقطه مقابل آنان هستند جدا نخواهد نمود».

شكى نيست كه خداوند از ازل از رفتار انسان آگاه است. وبراى علم وآگاهى او زمان مشخصى وجود ندارد. و اين كه در اين آيه مى فرمايد:(وَلَمّا يعلم اللّه الَّذين جاهدوا) ، مقصود دانستن نيست، بلكه آشكار كردن ضماير وانديشه هاى مجاهدان وغير مجاهدان است چنان كه قرآن در آيه ديگر همين مطلب را با جمله اى كه مفيد معنى مشخص وآشكار كرده است، بيان مى كند، آنجا كه مى فرمايد:

(ما كانَ اللّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ).[٢]

«خداوند جامعه با ايمان را به نحوى كه هستند ترك نخواهد نمود تا اين كه ناپاك را از پاك جدا سازد ومعرفى نمايد».

وبه همين مضمون آيه هاى ١٤١ـ ١٥٤ از سوره آل عمران است.

***

[١] سوره توبه، آيه ١٦.
[٢] سوره آل عمران، آيه ١٧٩.