راغب اصفهانى در فرهنگ خود بحث گسترده اى درباره لفظ «عالم» نموده است وپس از برررسى هاى زياد مى گويد: مجموع جهان آفرينش را «عالم» مى گويند، وعلّت اينكه اين لفظ به صورت جمع در آمده است، اين است كه هرنوعى از انواع جهان براى خود «عالمى است چنانكه مى گويند:عالم خاك، عالم انسان، عالم حيوان.

وامّا جهت اينكه به صورتى جمع بسته شده است كه معمولاً الفاظى را به آن صورت جمع مى بندند كه مفرد آن فقط بر عاقل گفته مى شود، اين است كه عالم انسان جزء اين عالم ها است وچون انسان از «ذوى العقول» است، از باب غلبه عاقل بر غير عاقل، جمعى كه مناسب با انسان است آورده اند.

بعضى گفته اند علّت چنين جمع بستن اين است كه منظور از «عالمين» فقط فرشتگان وجن وانس مى باشد و اين هر سه از «ذوى العقول» هستند از اين جهت به صورتى جمع بسته شده است كه «ذوى العقول» را به آن صورت جمع مى بندد.

امام صادق (عليه السلام) فرموده است كه منظور از «عالمين» انسانها هستند وخداوند هرانسانى را عالمى جدا به حساب آورده است و نيز آن حضرت فرموده است:عالم دو عالم است، عالم بزرگ كه منظور جهان خلقت است وعالم كوچك كه منظور انسان است زيرا نقشه خلقت انسان با نقشه خلقت جهان شباهت دارد.[١]

[١] مفردات راغب، ص ٣٤٥ ـ گفتار امام صادق (عليه السلام) كه فرمودند: مقصود از «عالمين» «انسانها» است آياتى از قرآن آن را تأييد مى كند مانند:
(أَوَ لَمْ نَنْهَكَ عَنِ الْعالَمينَ) (حجر/٧٠) مردم به لوط گفتند: آيا ما تو را از حمايت كردن «انسانها» نهى نكرديم؟
(أَتَأْتُونَ الذُّكْرانَ مِنَ الْعالَمينَ) (شعراء/١٦٥): «حضرت لوط به مردم مى گويد آيا از انسانها به مردها رو مى كنيد و از سنّت طبيعى و شرعى كه ازدواج با زنها است رو مى گردانيد؟» در اين دو آيه مقصود از «عالمين» همان «انسانها» است .