منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٧٠
اختلاف شأن نزولها در مفاد آيه تأثيرى ندارد آنچه مهم است اين است كه در آيه (ولَوْلا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ) دقت كافى انجام دهيم وبراى توضيح دلالت آيه نكاتى يادآور مى شويم:
١ـ برخى از كوته نظران خواسته اند آيه را گواه بر عدم عصمت پيامبر بگيرند، در حالى كه از نظر محقّقان آيه از دلائل نقلى عصمت او مى باشد و در حقيقت، باريك بينان وژرف نگران از درختى كه در نظر مخالفان تلخ است ميوه شيرين چيده خلاف مقصود آنان را استخراج كرده اند.
٢ـ لازم است در تعيين فاعل فعل «كادُوا» كه ضمير متّصل (وَإِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ) از آن حاكى است، دقت كنيم. ظاهر آيه نشان مى دهد كه مقصود از ضمير «كادُوا» همان مشركان است وفاعل «لَيَفْتِنُونَكَ» نيز از آن حاكى مى باشد،خلاصه، مفاد آيه اين است: مشركان نزديك شدند كه او را بفريبند، ودر اين آيه سخنى از نزديك شدن پيامبر (صلى الله عليه وآله) به ميان نيامده است.
٣ـ آيه (وَلَوْلا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيئاً قَلِيلاً)از دو جمله كه يكى شرط (ثَبَّتْناكَ) وديگرى جزا (لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ)تشكيل يافته است ولفظ «لولا» در زبان عرب، معادل «اگر نبود» (يا اگر نه اين بود) در زبان فارسى است در اين صورت مفاد آيه اين است اگر نه اين بود كه تو را ثابت قدم نگه داشتيم، نزديك بود كه به آنها متمايل شوى، ولى تثبيت الهى مانع از تحقّق نزديكى شد، نه تنها ميل وانعطافى از تو سر نزد، بلكه به آن هم نزديك نشدى.
٤ـ اين تثبيت الهى، جز تثبيت در مرحله فكر وانديشه، آنگاه در مرحله عمل ورفتار چيزى نيست; يعنى لطف الهى آنچنان شامل حال او گرديد كه قرب به مشركان وسازش با آنها در باره پرستش بتان آنها، نه در ذهن وانديشه او جوانه زد و نه در خارج جامه عمل پوشيد.
تثبيت به اين معنى جز عصمت و«تسديد» پيامبر به وسيله روح القدس وغيره