جز با پيوستن به صفوف مسلمانان، امكان ندارد، در ميان اكثريت تعداد اقليت ناچيز نمى تواند زندگى كند، شايد منظور از جمله (وَظَنُّوا أَنْ لا مَلْجَأَ مِنَ اللّهِ إِلاّإِلَيْهِ)«دانستند كه پناهگاهى جز خدا نيست» يك معناى وسيعى است كه اين مطلب را نيز شامل است. يعنى براى ايمان آنها دو انگيزه بود. يكى فطرت و وجدان، كه آنان را به سوى ايمان وتوبه مى كشانيد، ديگرى حسابهاى اجتماعى، منهاى حساب ايمان، زيرا آنان ديدند كه با اين وضع زندگى براى آنها بسيار مشكل خواهد بود. ناچار تسليم حق وحقيقت گرديدند.

اعتصاب چگونه شكسته شد؟

مدّت اعتصاب پنجاه روز تمام بود، چهل روز در مدينه بودند وده روز در اطراف مدينه در بيابانها، سه روز آخر را روزه گرفتند هر كدام در گوشه بيابان مشغول عبادت بودند ناگهان جبرئيل آمد، آيه صد وهيجده از سوره برائت را آورد، وپيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) كسى را فرستاد وآنان را بشارت داد كه خداوند توبه شما را پذيرفته است.[١]

مبارزه منفى از بى دردسرترين مبارزه ها است

سياستى كه جزء دين اسلام است، يكى از ابعاد آن همين سياست معقولانه رسول اكرم (صلى الله عليه وآله)است، اداره يك خانواده، بدون تدبير رئيس خانه امكان پذير نيست، يك شركت تجارى بدون تدبير مدير عامل و هيئت مديره با شكست روبرو مى گردد آيا اداره يك كشور پهناور كه تحت نظر صاحب رسالت وجانشينان او اداره خواهد شد، ممكن است نقشه سياسى نداشته باشد.

آيه فوق علاوه بر اينكه درسهاى آموزنده اى به زمامداران مسلمان مى دهد، هر فردى از افراد ملّت نيز مى تواند يك سلسله نتايج جزئى از اين آيه بگيرد.

[١] مجمع البيان، ج٣، ص ٧٩.