روم، مدينه را تسخير كند، وبا استفاده از اصل «غافلگيرى» قدرت حكومت جوان اسلام را درهم بشكند.تحريكات ارتش روم در مرزهاى سوريه به وسيله كاروانهاى تجارى به پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله) رسيد و پيامبر نيز تصميم گرفت از اصلى كه دشمن مى خواهد استفاده كند، او نيز بهره گيرد.

خبر تحريكات دشمن موقعى به مدينه رسيد كه محصول مدينه روى زمين وخرماها در حال رسيدن بود; يك نوع قحطى سايه شوم خود را بر «مدينه» وحوالى آن، افكنده بود.

نداى بسيج عمومى، مدينه وحومه آن را فرا گرفت ومقصد نيز معيّن گرديد تا مسلمانان با توجّه به دورى راه وقدرت رزمى دشمن، تا آنجا كه مى توانند خود را مجهّز سازند وبا آمادگى كامل به سوى جبهه روانه گردند.

بايد هزينه جنگ به وسيله مسلمانان تأمين شود، وبه همين جهت پيامبر افرادى را به مكه وحومه مدينه اعزام كرد; ومسلمانان را به شركت در تأمين هزينه نبرد، دعوت نمود ودر اين مورد زنان ومردان مسلمان كمكهاى مؤثرى نمودند اگر «عبدالرحمان بن عوف» با چهار هزار دينار كمك كرد، در مقابل او يك مسلمان آبكش به نام «ابوعقيل» كه مالك دو من گندم بيش نبود با دادن يك من گندم، به گروه كمك كنندگان پيوست، كمك ناچيز اين مسلمان مخلص در برابر كمك چشمگير «عبدالرحمان» ، مايه طعن منافقان بى خبر از خدا گرديد وحى الهى در توبيخ آنان چنين فرود آمد:

(الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ وَالَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلاّ جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللّهُ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ).[١]

«منافقانى كه به افراد متمكن كه با كمال رغبت ووسعت زكات مى پردازند وهمچنين به افرادى كه با كمال مشقّت در حدّ توانايى خود كمك مى نمايند، طعن

[١] سوره توبه، آيه ٧٩.