منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٠
در عين حال در آغاز اين سوره، پيروزى ديگرى را كه آن را پيروزى روشن مى نامد به مسلمانان نويد داد وفرمود:(إِنّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً):«پيروزى روشنى را براى شما مقدّر كرديم».[١]
چون از نظر مفسّران، آيات اين سوره پس از بازگشت از حديبيه فرود آمده است طبعاً مفاد آيه اين خواهد بود كه ما پيروزى آشكارى را بر تو مقدّر نموديم وآن روز كه وحى الهى تلاوت گرديد، كسى ازمسلمانان نمى دانست كه مقصود از «فتح مبين» چيست، خصوصاً با توجه به يكى از بندهاى قرارداد كه هر دو طرف را ملزم مى سازد كه نبرد وجنگ وتجاوز را به مدّت ده سال ترك نمايند.[٢]
هنوز دو سال از تاريخ عقد صلح نگذشته بود كه قريش عملاً اين بند از قرارداد را زير پا نهادند وشبانه به كمك قبيله «بنى بكر» (تيره اى از كنانه) به سرزمين يكى از قبائل متحد با مسلمانان (خزاعه) حمله بردند وگروهى را كشته واموالى را به يغما بردند وكار را آنچنان ترتيب دادند كه فقط «بنى بكر» به تجاوز ولشگركشى متهم شوند وخود را از هر نوع خطا پيراسته نشان دهند، تا بهانه به دست مسلمانان نيفتد ولى ستمديدگان قبيله با اعزام شخصيتهايى نداى مظلوميت خويش را به گوش پيامبر (صلى الله عليه وآله)رسانيدند، ونماينده آنان در مسجد پيامبر برخاست وجريان حمله ددمنشانه قريش را به همدستى «بنى بكر»، شرح داد وبراى تحريك عواطف پيامبر وكليه مسلمانان اشعارى سرود، كه حس همدردى را در همه زنده كرد، در اين شرايط پيامبر به خاطر پيمان شكنى دشمن تصميم گرفت كه قرارداد را ناديده بگيرد، وفساد را ريشه كن سازد، ولى بيشتر سعى داشت كه به خاطر احترام حرم امن الهى، اين سرزمين بدون خونريزى گشوده گردد، وتا ضرورت ايجاب نكند، خونِ كسى نريزد در اين شرايط بود كه طرح «فتح مبين» ريخته شد وتيزهوشان دريافتند كه وقت تحقّق نويد الهى در آيه (إِنّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً)فرا رسيده است.
[١] سوره فتح، آيه ١.
[٢] سيره حلبى، ج٣، ص ٣٤.