وپيامبر ما را «خاتم الأنبيا» مى گويند چون آخرين پيامبر الهى است و«ختامه مسك» كه در قرآن مجيد آمده است يعنى آخرين چيزى كه از آشاميدن آن شراب درك مى كنند، بوى مشك است.[١]

٢ـ «ابوالبقاء عبكرى» دانشمند معروف در ذيل آيه (وَ لكِنْ رَسُولَ اللّهِ وَ خاتَمِ النَّبيّين) مى نويسد:«خاتم ـ به فتح تا ـ يا فعل ماضى از باب مفاعله است يعنى محمّد (صلى الله عليه وآله)پيامبران الهى را ختم كرد.ويا مصدر است كه بنابر اين «خاتم النبيين» به معناى ختم كننده پيامبران خواهد بود زيرا مصدر در اين قبيل موارد به معناى اسم فاعل است».

ويا آن طور كه ديگر دانشمندان گفته اند: خاتم ـ به فتح تاـ اسم است به معناى آخر و آخرين ويا آن طور كه بعضى ديگر گفته اند به معناى اسم مفعول است خاتم النبيين يعنى «مَخْتُومٌ بِهِ النَّبِيُونَ» يعنى پيامبران الهى به وسيله پيامبر اسلام مهر وختم شده اند.

اين چهار احتمال در صورتى است كه خاتم به فتح تاء قرائت شود.

واگر به كسر تا قرائت شود ـ چنانكه شش نفر از «قراء سبعه» اين طور قرائت كرده اندـ نيز به معناى آخر وآخرين است.

خلاصه بنابر هر يك از اين پنج احتمال، معناى آيه اين است كه محمّد (صلى الله عليه وآله) آخرين پيامبر الهى است وپس از او پيامبر ديگرى نخواهد آمد.[٢]

٣ـ «فيروز آبادى» در فرهنگ خود مى نويسد:

[١] المقاييس/ماده خ ت م.
[٢] التبيان في اعراب القرآن، ج٢، ص١٠٠.