«آنان كسانى هستند كه كافر شدند وشما را از مسجد الحرام وقربانيان را از اينكه به قربانگاه برسند بازداشتند واگر مردان وزنان مؤمن (در مكه نبود) كه بدون آگاهى، زير دست وپاى شما آسيب مى ديدند (شما را بر آنها مسلّط مى كرد) خدا هركس را بخواهد در رحمت خود وارد مى سازد واگر گروه كافر ومؤمن (مكه) جدا مى زيستند كافران را با عذاب دردناك عذاب مى كرديم».

جمله (هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِالْحَرامِ)اشاره به گناه نخست آنان وجمله (وَالْهَدْيَ مَعْكُوفاً)اشاره به گناه دوّم وجمله(وَ لَوْلا رِجال...) اشاره به نكته عدم مداخله نظامى است.

آخرين نويد

قرآن نويد مى دهد، كه اگر امسال از زيارت خانه خدا، محروم گرديديد به زودى زود (در سال آينده) با حالت احرام به مسجد الحرام وارد مى شويد وبا كمال امن وامان فريضه عمره را انجام مى دهيد وخواب پيامبر (صلى الله عليه وآله)، خواب درست ورؤياى صادقه اى بوده است.

چنانكه مى فرمايد:

(لَقَدْ صَدَقَ اللّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللّهُ آمِنينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ فَعَلِمَ ما لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِيباً).[١]

«خدا خواب پيامبر خود را راست نمود به خواست خدا به زودى، در نهايت امنيت وارد مسجد الحرام مى شويد در حالى كه سرهاى خود را تراشيده وناخن هاى خود را كوتاه كرده ايد از كسى نمى ترسيد خدا چيزهايى مى دانست كه شما نمى دانستيد(او از مصالح تأخير فريضه عمره آگاه است) وپيش از آن فتح نزديكى

[١] سوره فتح، آيه ٢٧.