اگر صلح حديبيه را يك نوع پيروزى به شمار آوريم چرا مقصود از (فَعَجَّلَ لَكُمْ هذِهِ) همين پيروزى واغتنام سياسى نباشد كه در اين سفر نصيب آنان گرديد در اين صورت غنايم معجّل با فتح قريب تفسير يكسان نخواهند داشت، بلكه مقصود از معجّل، پيروزى «حديبيه» ومقصود از فتح قريب، همان فتح خيبر خواهد بود.

وبه عبارت ديگر: مقصود از غنايم غير معجّل كه در آغاز آيه دوّم آمد (وَعَدَكُمُ اللّهُ مَغانِمَ كَثِيرَةً) غنايم خيبر خواهد بود.

وغنايمى كه در پرتو عنايات الهى بر آن دست خواهند يافت، غنايمى خواهد بود كه در جنگ «حنين» و«هوازن»نصيب مسلمانان گرديد و از آنجا كه مسلمانان در اين نبرد مشمول الطاف الهى شدند چنانكه مى فرمايد:

(لَقَدْ نَصَركُمُ اللّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرة وَ يَوْمَ حُنَيْن) [١]. آيه (وَ أُخْرى لَمْ تَقْدِرُوا) بر آن كاملاً منطبق خواهد بود.

منافقان عذرتراش

وقتى پيامبر (صلى الله عليه وآله) با پيروزى سياسى عظيمى وارد مدينه گرديد، منافقان به تكاپو افتادند كه به نوعى ظاهر سازى بپردازند از اين جهت حضور پيامبر (صلى الله عليه وآله)رسيدند وگفتند:

[١] سوره توبه، آيه ٢٥.