پيشنهاد مى شد به گران ترين قيمت آن را مى پذيرفت زيرا اين گونه پيمانها برخلاف انديشه كوتاه فكران، به نفع اسلام بود.و گذشت زمان نيز صحّت آن را در پيمان «حديبيه» به روشنى ثابت نمود.

***

١٠ـ در قرآن كريم آياتى داريم كه پيامبر را به عفو وگذشت دعوت مى كند مانند:

(فاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتّى يَأْتِيَ اللّهُ بِأَمْرِهِ) .[١]

«از آن عفو واغماض كنيد تا دستور خدا بيايد».

برخى آيات به پيامبر(صلى الله عليه وآله) دستور مى دهد كه به گروه كافر ومشرك اعلام كند كه طرفين در روش خود آزاد باشند وكسى متعرّض كسى نباشد مانند:

(لَكُمْ دِيْنُكُمْ وَ لِيَ دِين). [٢]

«براى شما آيين شما وبراى من آيين من».

برخى آيات به روشنى مى رساند كه در پذيرش آيين اسلام هيچ گونه اكراه واجبارى نيست، چنانكه مى فرمايد:

(لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِ) .[٣]

«در پذيرش دين اجبارى نيست زيرا نشانه هاى حق از باطل روشن گشته است».

با توجه به اين گروه از آيات، اكنون سؤالى مطرح مى گردد وآن اينكه اگر پيامبر ومسلمانها به عفو واغماض مأمورند ويا اينكه افراددر دين خود حرّ وآزادند ودر

[١] سوره بقره، آيه ١٠٩.
[٢] سوره كافرون، آيه ٦.
[٣] سوره بقره، آيه ٢٥٦.