آيين اسلام پيروى مى نمودند وتقريباً تمام شبه جزيره در قلمرو اسلام قرار گرفته بود، در اين موقع مناسب بود براى تحكيم اساس حكومت جوان خود، اعلام كند كه در قلمرو حكومت او جز يك عقيده آن هم «توحيد» وجز يك حكومت آن هم« اسلام» عقيده وحكومتى رسميت ندارد.

***

٥ـ شيوايى جمله (وَبَشِّرِ الَّذينَ كَفَرُوا بِعَذاب أَلِيم) بر خواننده گرامى پنهان نيست. ومقصود از به كار بردن لفظ «بشارت» در مورد عذاب دردناك يك نوع استهزا است همچنان كه در زبان فارسى در اين موقع مى گويند از فلانى با يك دست كتك پذيرايى كردند.

***

٦ـ مقصود از جمله (وَلَمْ يُظاهروا عَلَيْكُمْ) اين است كه كسى را كه بر ضدّشما است كمك نكنند همچنان كه قريش بنى بكر را كه با قبيله مسلمان «خزاعه» در نبرد بودند، كمك كردند، از اين جهت پيامبر پيمان خود را با قريش ناديده گرفت ومكّه را فتح كرد.

***

٧ـ ميثاق وپيمان، تعهّد انسان است در برابر فرد يا اجتماعى كه او نيز متقابلاً چنين تعهّدى را دارد. عمل به پيمان نشانه صداقت وجوانمردى ونقض پيمان نشانه فرومايگى است.در آيات وروايات اسلامى روى عمل به پيمان سخت تكيه شده ونقض پيمان يكى از گناهان بزرگ شمرده شده است مانند:

(الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمََرَ اللّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ أُوْلئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ) .[١]

[١] سوره بقره، آيه ٢٧.