شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٥ - مرورى بر دعاى ابو حمزه ثمالى

دعاى سحر امام سجاد عليه السّلام است به روايت ابو حمزه،معروف به دعاى ابو حمزه ثمالى.

امام على بن الحسين عليه السّلام چهارمين اختر تابناك امامت در نيمه جمادى الاولى سال سى و ششم يا پنجم شعبان المعظم سال سى و هشتم هجرى چشم به جهان گشود.پنجاه و هفت سال در اين جهان زندگى كرد و در دوازده يا هيجده يا بيست و پنجم محرم الحرام سال نود و پنج هجرى بر اثر زهرى كه به او خورانيدند به شهادت رسيد و جسم مباركش در قبرستان بقيع در مدينه مدفون گرديد.امام زين العابدين عليه السّلام با توجه به شرايط زمان،شيوه مبارزاتى خود را«روشنگرى و تعليم و تربيت در قالب دعا»قرار داد.

«ثابت ابن دينار،معروف به ابو حمزه ثمالى،از اصحاب امام سجاد،امام باقر و امام صادق عليهم السّلام بود.وى از مفسران و فقهاى بزرگ اهل كوفه است كه ديگر فقهاى شيعه از او علم و حديث مى‌آموختند.ابو حمزه از زاهدان برجسته‌اى است كه به دعاها اهميت زيادى مى‌داده و دعاهاى امام سجاد عليه السّلام را جمع‌آورى و روايت مى‌كرده است.دعاى معروف سحرهاى ماه مبارك رمضان از امام زين العابدين عليه السّلام به نام وى شناخته مى‌شود.ابو حمزه ثمالى نخستين فرد از دانشمندان شيعه است كه كتابى در تفسير قرآن نگاشته است.كتاب نوادر او در فقه و كتاب زهد و ديگر كتب [١]وى و روايت بيش از چهل نفر از روات شيعه و سنّى از ايشان [٢]،نشان از اهتمام و توفيق او در ترويج اسلام است» [٣].

در دعاى ابو حمزه،امام سجاد عليه السّلام با بيانى جذاب و دلنشين و با مضمونى عالى با خداوند سبحان به راز و نياز پرداخته است.مضامين اين دعا آن‌چنان شيوا و دلربا است كه اشك را از ديدگان جارى مى‌سازد و انسان همراه با نواهاى عارفانه‌اش به پرواز درمى‌آيد و موجب تصفيه روح و صفاى باطن و تهذيب نفس

[١].سيد بحر العلوم،الفوائد الرجالية،ج ١،ص ٢٥٨.

[٢].خوئى،معجم رجال الحديث،ج ٢٢،ص ١٦٦.

[٣].واسعى،درآمدى بر روشهاى تبليغى ائمه(عليهم السّلام)،ص ٢١٩.