شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٨ - زيان چيست و زيانكار كيست؟

فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذٰابَ الْهُونِ بِمٰا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِمٰا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ [١]:«آن روز كه كافران بر آتش عرضه مى‌شوند(به آنها گفته مى‌شود)از طيبات و لذائذ زندگى دنياى خود بهره گرفتيد،اما امروز به عذاب ذلت‌بار جزا داده مى‌شويد به خاطر استكبارى كه به ناحق در زمين داشتيد و راه فسق و تبهكارى پيش گرفتيد.»

راستى چه زيانى بالاتر از اين خواهد بود كه انسان راه ضرر و زيان را پيشه گيرد درحالى‌كه قرآن در شأن انسان مى‌فرمايد:

وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمٰاءَ كُلَّهٰا [٢]:«خداوند همه اسماء حقايق را به آدم آموخت.»

انسان مى‌تواند مظهر اسماء و صفات حق شود،انسانى كه به بهترين شكل ممكن خلق شده است،همانطور كه خداوند مى‌فرمايد: لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسٰانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ [٣]:«ما انسان را در بهترين شكل و نظام آفريديم.»مفهومش اين است كه خداوند انسان را از هر نظر چه از نظر روحى و چه از نظر عقلى و چه از نظر جسمى موزون و هماهنگ آفريد و هرگونه استعدادى را در وجود او قرار داد كه آماده پيمودن قوس صعود كمال باشد،ولى متاسفانه در اثر فرورفتن در لذات جسمانى و حيوانى به پست‌ترين مراحل حتى پست‌تر از حيوانات،سقوط مى‌كند كه در سوره و التّين مى‌فرمايد: ثُمَّ رَدَدْنٰاهُ أَسْفَلَ سٰافِلِينَ [٤]:«پس از آن بهترين خلقت،او را به پست‌ترين پستها فرود آوريم.»شاعر مى‌گويد:

گوهر خود را هويدا كن كمال اين است و بس

خويش را در خويش پيدا كن،كمال اين است و بس

[١].احقاف(٤٦)٢٠/.

[٢].بقره(٢)٣١/.

[٣].التين(٩٥)٤/.

[٤].همان٥/.