شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٧٦ - تأثير گناه و روگردانى قلب از عبادت
تأثير گناه و روگردانى قلب از عبادت
در پى آنچه در فرازهاى قبل گذشت و آن شكايت بود از رمندگى دل از عبادت و بىنشاطى در انجام وظيفه و انگيزه نداشتن در اطاعت و فرمانبردارى از خداوند تفصيل آن در اين قسمت از دعا به صورتهاى مختلف ذكر شده است:
[١]-گاهى به بيان رانده شدن از درگاه و دور ماندن از خدمت معبود
[٢]-گاهى دور ماندن از حق در اثر سبك شمردن حقّ خداوندى
٣-و گاهى مستوجب غضب خداوند شدن در اثر روگردانى از او،و اينها همه ممكن است اشاراتى به اين حقيقت باشد كه:چهبسا اعمال و رفتار ناپسند گذشته موجب كدورت قلبى در اطاعت بلكه-بدتر-باعث بعضى گناهان مىشود.و اين نكتهاى است كه از بعضى آيات قرآن نيز استفاده مىشود از جمله در سورۀ آل عمران كه مىفرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطٰانُ بِبَعْضِ مٰا كَسَبُوا ١:«آنها كه در روز روبرو شدن دو جمعيت با يكديگر(روز جنگ احد)فرار كردند،شيطان آنها را بر اثر پارهاى از گناهان كه قبلا مرتكب شده بودند،به لغزش انداخت.»
در سوره توبه نيز دربارۀ كسانى كه با خدا عهد كردند كه اگر خداوند به آنها مالى داد،در راهش صدقه بدهند،لكن به عهد خود وفا نكردند،مثل ثعلبة بن حاطب، مىفرمايد: وَ مِنْهُمْ مَنْ عٰاهَدَ اللّٰهَ لَئِنْ آتٰانٰا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصّٰالِحِينَ ،تا آنجا كه مىفرمايد: فَأَعْقَبَهُمْ نِفٰاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلىٰ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمٰا أَخْلَفُوا اللّٰهَ مٰا وَعَدُوهُ وَ بِمٰا كٰانُوا يَكْذِبُونَ ٢
«بعضى از آنها(منافقان)كسانى هستند كه با خدا پيمان بستهاند كه اگر خداوند ما را از فضل خود روزى دهد،قطعا صدقه خواهيم داد و از شاكرين خواهيم بود.اما
[١].آل عمران(٣)١٥٥/.
[٢].توبه(٩)٧٥/ و ٧٧.