شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٢٥ - حسنات و خيرات از حق و بديها از ما سوى است

حسنات و خيرات از حق و بديها از ما سوى است

محتواى دو جملۀ اول گوياى اين است كه در جهان هرچه نيكى و خوبى هست از خداوند و هرچه بدى است از ما سوى اللّه است و اين مطلبى است كه نبايد از آن بطور سطحى گذشت.اكنون سربسته بيان اين مطلب:

برحسب آيات قرآن كريم هرچه بر آن كلمۀ«شىء»كه ترجمه‌اش به فارسى «چيز»است اطلاق شده،مخلوق خداوند است چنانچه در سوره فرقان مى‌فرمايد:

وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً [١]:«او همه چيز را خلق نموده و(به تقدير ازلى)حد و قدر هر چيز را معين فرموده است.»

و نيز در سوره زمر مى‌فرمايد: اَللّٰهُ خٰالِقُ كُلِّ شَيْءٍ [٢]:«خداوند آفريدگار هر چيز است»و امثال اين‌گونه آيات در قرآن بسيار است.

از طرف ديگر قرآن كريم هرچه را مخلوق خداوند قلمداد كرده،پسنديده و نيكو معرفى مى‌كند چنانچه در سوره سجده مى‌فرمايد: اَلَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ [٣]«آن خدائى كه هرچه را خلقت فرمود نيكو قرارش داد.»

بنابراين محتواى اين دو گونه آيات قرآنى اين است كه همه چيز مخلوق خدا و همه چيز نيكو است؛هرچه حسن و خوبى در عالم است از حق است و هيچ بدى از ناحيه او نيست،بلكه از ناحيه محدوديّت و برخورد موجودات و جنبه‌هاى مادّى آنها است.چنانچه مى‌فرمايد:

مٰا أَصٰابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ وَ مٰا أَصٰابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ [٤]؛هرچه از انواع نيكى به تو برسد از خداست و هرچه بدى برسد از خود تو است.

آنچه در رابطه با استناد حسنات به خداوند گفته شد،برحسب آيات قرآن كريم بود.بيان اين مطلب از نظر بحثهاى وجودى و فلسفى به جاى ديگرى موكول مى‌كنيم.

[١].فرقان(٢٥)٢/.

[٢].زمر(٣٩)٦١/.

[٣].سجده(٣٢)٧/.

[٤].نساء(٤)،٨٢.