شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤١٧ - خوف و خشيت

خوف و خشيت

دعاى ابو حمزه:

«اللّهمّ إنّى أسئلك أن تملأ قلبى حبّا لك و خشية منك و تصديقا بكتابك و إيمانا بك و فرقا منك و شوقا إليك يا ذا الجلال و الإكرام حبّب إلىّ لقائك و أحبب لقائى و اجعل لى فى لقائك الرّاحة و الفرج و الكرامة،

بار خدايا!من از تو درخواست مى‌كنم قلبم را مملو از محبت و ترس از خود و تصديق به كتبت و ايمان كامل و بيم و هراس از حضرتت و شوق به خود،گردانى.اى خدا اى داراى جلال و بزرگوارى،ملاقات خود را محبوب من گردان و ملاقات مرا دوست بدار و هنگام لقاى خويش برايم راحتى و گشايش و كرامت مقرر فرما.»

اقرب الموارد از كليات ابى البقاء نقل مى‌كند:«خشيت»از خوف شديدتر است.

چون اين كلمه گرفته شده از«شجرۀ خاشيه»است و آن درختى است كه بالكليّه بخشكد و خوف به معنى نقصان و از«ناقه خوفاء»(شتر مريض)اخذ شده كه مريضى او از بين نرفته است و خشيت در جايى است كه شيئى كه از آن ترسيده مى‌شود داراى عظمت باشد و خوف از ضعف خائف است.

مفردات مى‌گويد:خشيت ترسى است آميخته با تعظيم و اكثرا با علم به چيزى كه از آن مى‌ترسند همراه است لذا علما به آن مخصوص شده‌اند و قرآن مى‌فرمايد:

إِنَّمٰا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبٰادِهِ الْعُلَمٰاءُ إِنَّ اللّٰهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ [١]:«از بندگان خدا فقط علما(دانايانند) كه از او مى‌ترسند،آرى خدا ارجمند و آمرزنده است.»

البته همه جا در خشيت تعظيم نيست مثل تِجٰارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسٰادَهٰا [٢]:«تجارتى كه از كساد آن مى‌ترسيد.»

[١].فاطر(٣٥)٢٨/.

[٢].توبه(٩)٢٤/.